پژوهشگر کرمانشاهی از نقش فناوری چاپ سهبعدی در درک بهتر سرطان پروستات خبر داد.
لیلا رضاخانی در گفتوگو با خبرنگار تسنیم در کرمانشاه، اظهار کرد: سرطان پروستات همچنان یکی از چالشهای جدی سلامت در جهان به شمار میرود و با توجه به روند رو به افزایش بروز و مرگومیر ناشی از این بیماری، نیاز به روشهای نوآورانه برای درک بهتر بیماری و انتخاب درمان مناسبتر بیش از گذشته احساس میشود.
وی افزود: در همین راستا، فناوری چاپ سهبعدی بهعنوان یکی از فناوریهای نوظهور، توجه بسیاری از پژوهشگران را به خود جلب کرده است. این مقاله مروری نشان میدهد که یکی از مهمترین کاربردهای چاپ سهبعدی، ساخت مدلهای آزمایشگاهی سهبعدی مبتنی بر داربست است؛ مدلهایی که میتوانند محیط واقعی تومور را بهتر شبیهسازی کنند.
رضاخانی بیان کرد: برخلاف مدلهای دوبعدی سنتی که تنها بخشی محدود از رفتار سلولها را نشان میدهند، مدلهای سهبعدی امکان بازسازی دقیقتر تعاملات سلولی، ویژگیهای ریزمحیط تومور و حتی الگوهای مقاومت دارویی را فراهم میکنند.
وی گفت: این مدلها به پژوهشگران کمک میکنند تا بهتر درک کنند سلولهای سرطانی در بدن چگونه رفتار میکنند، چگونه به داروها پاسخ میدهند و چرا در برخی موارد در برابر درمان مقاومت نشان میدهند. این مسئله برای توسعه داروهای جدید و بررسی اثربخشی درمانها اهمیت زیادی دارد، زیرا میتواند بخشی از آزمون و خطاهای پرهزینه و زمانبر را کاهش دهد.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه با اشاره به کاربردهای بالینی این فناوری عنوان کرد: چاپ سهبعدی تنها به محیط آزمایشگاه محدود نمیشود و در حوزه بالینی نیز توانسته به بهبود برنامهریزی جراحی کمک کند. ساخت مدلهای شخصیسازیشده بر پایه دادههای تصویربرداری پزشکی مانند MRI این امکان را برای جراحان فراهم میکند که پیش از ورود به اتاق عمل، تصویر دقیقتری از وضعیت بیمار داشته باشند.
وی گفت: چنین مدلهایی میتوانند به تصمیمگیری بهتر و کاهش خطاهای احتمالی در جراحی کمک کنند. همچنین این فناوری در حوزه رادیوتراپی نیز موجب افزایش دقت برنامهریزی درمان شده و در طراحی سامانههای دارورسانی شخصیسازیشده نیز کاربرد پیدا کرده است؛ بهگونهای که امکان انتقال هدفمندتر دارو به ناحیه مورد نظر را فراهم میکند.
رضاخانی با بیان اینکه یکی از مهمترین پیامهای این پژوهش، کاهش فاصله میان پژوهشهای پایه و کاربردهای بالینی است، تصریح کرد: یافتههای حاصل از تحقیقات آزمایشگاهی با کمک فناوری چاپ سهبعدی میتوانند سریعتر و دقیقتر به درمانهای واقعی نزدیک شوند؛ موضوعی که در حوزه سرطان و پزشکی شخصیسازیشده از اهمیت ویژهای برخوردار است.
وی به برخی چالشهای موجود در مسیر توسعه این فناوری اشاره کرد و گفت: بهینهسازی مواد زیستی، استانداردسازی مدلها و دریافت تأییدیههای قانونی از جمله موانع مهم در مسیر گسترش کاربردهای چاپ سهبعدی در درمان هستند و برای دستیابی به استفاده گسترده و مطمئن از این فناوری، همچنان به پژوهشهای بیشتری نیاز است.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه خاطرنشان کرد: جمعبندی این مقاله نشان میدهد که چاپ سهبعدی از یک ابزار ساده برای نمونهسازی به بستری پیشرفته برای فهم بهتر سرطان پروستات و توسعه پزشکی شخصیسازیشده تبدیل شده است و میتواند در آینده به ارائه درمانهایی دقیقتر، مؤثرتر و متناسب با ویژگیهای هر بیمار کمک کند.
وی افزود: این پژوهش نشان میدهد فناوریهای نوین مانند چاپ سهبعدی تنها ابزارهای آزمایشگاهی نیستند، بلکه میتوانند بهطور مستقیم در بهبود روند درمان، افزایش دقت پزشکی و ارتقای کیفیت زندگی بیماران نقشآفرینی کنند.
لیلا رضاخانی مجری این طرح پژوهشی با عنوان «استفاده از داربستهای چاپ سه بعدی در مطالعات سرطان پروستات» به شماره 4040693 است.